"Tropami Natury" – ścieżka edukacyjna, która łączy człowieka z przyrodą i wspiera bioróżnorodność

W ramach projektu Quarry Life Award realizowanego w Kopalni Surowców Mineralnych „Ruda” w Budziskach (Heidelberg Materials Polska) stworzyliśmy interaktywną ścieżkę edukacyjną oraz grę terenową "Tropami Natury", której celem jest aktywizacja społeczna oraz zwiększenie świadomości ekologicznej w kontekście rekultywacji terenów pokopalnianych.

To narzędzie edukacyjne i przyrodnicze zarazem – zbudowane z myślą o różnych grupach wiekowych. Dotychczas w grze wzięły udział osoby w wieku od 29 do 75 lat, w tym seniorzy z Sosnowca.

Dlaczego ta ścieżka ma znaczenie?

Na trasie znajduje się 6 przystanków edukacyjnych, wyposażonych w songposty (drewniane słupki z tablicami informacyjnymi) oraz kody QR, które pozwalają na głębsze zgłębienie tematu za pomocą materiałów multimedialnych.Uczestnicy nie tylko poznają konkretne działania rewitalizacyjne, ale na własne oczy widzą ich efekty – zarówno na poziomie krajobrazowym, jak i ekologicznym.

Wzmacnianie bioróżnorodności

Każdy element ścieżki odnosi się do rzeczywistych praktyk wspierających lokalne siedliska:

• platformy dla rybitw zwiększają szanse lęgowe gatunków chronionych,

• karpy korzeniowe i pryzmy kompostowe stanowią mikrosiedliska dla owadów, płazów i drobnych ssaków,

• sztobry wierzbowe przyspieszają sukcesję roślinną i tworzą dogodne warunki dla ptaków i owadów zapylających,

• domki dla owadów zwiększają populację zapylaczy – kluczowych dla ekosystemów,

• mielerze przypominają o tradycyjnych metodach gospodarowania zasobami naturalnymi i inspirują do myślenia o współczesnych alternatywach.

Rozwiązania oparte na naturze (nature-based solutions)

Ścieżka pokazuje, że przemyślana rekultywacja polega na tworzeniu warunków do regeneracji ekosystemów, z udziałem lokalnej społeczności. Pokazujemy, że możliwe jest połączenie człowieka z naturą. „Tropami Natury” to więcej niż gra – to także interdyscyplinarne narzędzie łączące przyrodę, edukację i aktywizację społeczną.

Przy każdej stacji uczestnicy rozwiązują zadania, analizują procesy przyrodnicze, poznają strategie ochrony gatunków oraz uczą się współodpowiedzialności za środowisko. Obcowanie z żywą naturą, w miejscu, które jeszcze niedawno było eksploatowane przemysłowo, działa transformująco i pokazuje, że zrównoważony rozwój jest możliwy tylko wtedy, gdy człowiek działa razem z przyrodą, a nie przeciwko niej.

Innowacyjne podejście: kody QR i działania cyfrowe

Wszystkie przystanki ścieżki zostały wzbogacone o kody QR. Odsyłają one do wpisów na stronie QLA6 oraz do bloga Przyroda dla Sosnowca, gdzie uczestnicy gry mają dostęp do zdjęć i opisów procesów rewitalizacyjnych oraz biologicznych. To rozwiązanie, które sprawia, że ścieżka działa także poza czasem gry – staje się platformą wymiany wiedzy i inspiracją do dalszych działań.

Poprzez ścieżkę i grę „Tropami Natury”, chcemy pokazać, że wiedza przyrodnicza może być dostępna dla każdego. Wystarczy ciekawość, otwartość i chęć bycia bliżej przyrody.
Dzięki nam społeczność lokalna może zobaczyć jak zmienia się teren pokopalniany.