Rekultywacja w Budziskach – drzewa, które przywracają życie
Tereny pokopalniane KSM Ruda w Budziskach przez lata nosiły ślady eksploatacji: jałowa gleba, brak roślinności, upał, wiatr, susza. Dziś to miejsce powoli się odradza – a siłą tej przemiany są drzewa. W ramach międzynarodowego konkursu Quarry Life Award, prowadzimy złożone działania rekultywacyjne.
W ramach projektu PRZYRODA BEZ GRANIC rozpoczęliśmy proces przywracania życia zdegradowanym terenom poprzez świadome nasadzenia rodzimych gatunków. Nie tylko zalesiamy, ale projektujemy przyszły ekosystem: odporny, zróżnicowany i samowystarczalny. Działamy lokalnie, ale z myślą o globalnych wyzwaniach. W ciągu 50 lat powierzchnia lasów na świecie zmniejszyła się o połowę, a populacja kręgowców spadła aż o 60% (WWF, 2018). To swoiste wezwanie do działania.
W pierwszym etapie nasadzeń (2022), wspólnie z seniorami posadziliśmy ponad 800 drzew i krzewów. Dziś wiele z nich ma wyraźne przyrosty – szczególnie olch czarnych (Alnus glutinosa), wiązów szypułkowych (Ulmus laevis) i dębów szypułkowych (Quercus robur). Z naszych obserwacji terenowych wynika, że to one najlepiej radzą sobie z trudnymi warunkami siedliskowymi, w tym suszami i wahaniami opadów. Dlatego uznajemy je za priorytetowe w dalszych działaniach.
W maju 2025 r. rozpoczęliśmy kolejny etap. Do wcześniej rosnących drzew dołączyły:
- jarząby pospolite (Sorbus aucuparia) – odporne na susze, cenne dla ptaków i zapylaczy,
- głogi jednoszyjkowe (Crataegus monogyna) – wzmacniające niższą partię roślinności i dają źródło pokarmu,
- tarnina – naturalna bariera osłonowa, stabilizująca brzegi,i ostoja bioróżnorodności,
- oraz kolejne dęby szypułkowe, tym razem z lokalnej szkółki Taxus Arbor, co zwiększyło szansę na ich przeżycie i stabilny rozwój.
Nasadzenia realizujemy tak, by tworzyły złożoną strukturę: wielopiętrową, zróżnicowaną i funkcjonalną. Drzewa te wspierają rekultywację bo:
- wzbogacają glebę – np. olchy wiążą azot,
- regulują mikroklimat – cieniują, zatrzymują wilgoć, obniżają temperaturę,
- pochłaniają pyły i hałas, poprawiają
- mają na celu dalsze zwiększenie różnorodności biologicznej i poprawę struktury siedliskowej terenu
- przyciągają lokalną faunę – ptaki, zapylacze, drobne ssaki,
- tworzą trwałe, odporne siedlisko, które z czasem się samo regeneruje.
Współpraca z firmą Taxus Arbor i szkółkami
Kolejna partia dębów w naszym projekcie pochodzi z lokalnego materiału szkółkarskiego dostarczonego przez Taxus Arbor. Ich sadzonki mają silny system korzeniowy i wysoki współczynnik przeżywalności – to fundament trwałości naszych działań.
Zrównoważona przyszłość Budzisk
Rekultywacja przez zalesianie lub zadrzewienie to nie tylko odnowa krajobrazu – to inwestycja w zdrowie ekosystemu i bezpieczeństwo mieszkańców. Działamy lokalnie, ale z myślą o przyszłości, w której każdy hektar odzyskanej przyrody ma znaczenie.
Drzewa ograniczają zanieczyszczenia pyłowe nawet trzykrotnie, obniżają temperaturę, chronią przed powodziami błyskawicznymi, pochłaniają hałas, zatrzymują wodę, a przede wszystkim – dają schronienie i tlen.
Brak drzew to wzrost zapylenia, powstawanie wysp ciepła, większe ryzyko powodzi i niebezpieczeństwo dla kierowców przez nagłe podmuchy wiatru.
Działamy lokalnie, ale myślimy globalnie. Wspieramy klimat, różnorodność biologiczną i bezpieczeństwo mieszkańców. To właśnie daje prawdziwą wartość projektom rekultywacyjnym.
PRZYRODA BEZ GRANIC – bo każde drzewo ma znaczenie.
