Tworzymy przestrzeń dla płazów – dlaczego zbiorniki wodne mają kluczowe znaczenie?

W początkowej fazie naszego projektu „Przyroda bez granic” skupiliśmy się na ochronie płazów, ponieważ to grupa zwierząt wyjątkowo wrażliwa na zmiany środowiskowe i utratę siedlisk. Płazy, jako organizmy wodno-lądowe, potrzebują zarówno bezpiecznych lądowych kryjówek, jak i płytkich, sezonowych zbiorników wodnych, w których mogą się rozmnażać.

Zainspirowani wiedzą naukową i naszymi doświadczeniami chcemy pokazać każdy "mokradłowy ekosystem" opiera się na trzech zasadniczych filarach:

1. Hydrologia – obecność wody w sposób stały lub sezonowy,
2. Hydrofitowe rośliny – przystosowane do życia w środowisku wodnym, wolno pływające oraz przytwierdzone do podłoża.
3. Hydryczne/hydrogeniczne gleby – stale lub okresowo podmokłe, o specyficznych właściwościach.

Musimy pamiętać, że niektóre mikrosiedliska mogą obecnie powstać wyłącznie przy aktywnym udziale ludzi.

Z tego powodu już w lutym 2025 roku zaplanowaliśmy kolejny zbiornik wodny, a w efekcie:

• powstał trzeci, płytki zbiornik wodny na terenie kopalni Ruda,
• jeden z istniejących dotychczas zbiorników został pogłębiony, aby zwiększyć jego odporność na wahania opadów i susze,
• nowy zbiornik został wykopany pod koniec lutego we współpracy z KSM Ruda – to kolejny krok ku zwiększeniu sieci tzw. "stawów przystankowych".

Wiedzieliśmy, że każdy zbiornik ma swoją pojemność ekologiczną – może pomieścić ograniczoną liczbę osobników i gatunków. Dlatego planowaliśmy je tak, by tworzyły sieć połączonych siedlisk, co sprzyja przemieszczaniu się i rozprzestrzenianiu populacji płazów.

Tereny pokopalniane mogą być ostoją przyrody

Naszym celem w projekcie „Przyroda bez granic” jest stworzenie różnorodnych siedlisk, w tym:

• oczek wodnych i płytkich zbiorników,
• łąk kwietnych,
• lęgowisk dla ptaków i owadów,
• oraz kompostowych pryzm użytkowanych przez zwierzęta.

To nie tylko działania techniczne – to nowe szanse dla przyrody i społeczności. Dzięki współpracy z pracownikami kopalni i ekspertami, pokazujemy, że rekultywacja terenów pokopalnianych to szansa na odtworzenie życia tam, gdzie wcześniej dominowała eksploatacja.

Tworzenie zbiorników wodnych to nie tylko wsparcie dla płazów i bioróżnorodności, ale także konkretny element rekultywacji terenów pokopalnianych. Tego typu działania poprawiają mikroklimat, zatrzymują wodę w krajobrazie i zwiększają retencję opadową. Dla kopalni oznacza to lepsze gospodarowanie zasobami wodnymi, poprawę wizerunku oraz wypełnienie zobowiązań środowiskowych, co sprzyja zrównoważonemu rozwojowi sektora wydobywczego.